Społeczeństwo równych szans

Tendencje i kierunki zmian

Pod redakcją Danuty Gorajewskiej

  Współcześnie nie można mówić o państwie sprawiedliwym, jeśli nie dba się w nim o zapewnienie obywatelom podstawowego prawa - równości w dostępie do szans życiowych. Na tym tle ważkie stają się problemy osób niepełnosprawnych, które nadal walczą o możliwość pełnego partycypowania w życiu społecznym.

  Niniejsza publikacja jest próbą odpowiedzi na zgłaszane do Centrum Informacyjnego dla Osób Niepełnosprawnych zapotrzebowanie nauczycieli, studentów oraz przyjaciół integracji poszukujących opracowania oscylującego wokół kwestii wyrównywania szans ludzi z niepełną sprawnością. Nie jest ona podręcznikiem z tego zakresu, a raczej zbiorem tekstów systematyzujących ważniejsze kwestie i inspirujących do podejmowania działań na rzecz normalizacji życia osób niepełnosprawnych.

  Zbiór dziewiętnastu opracowań autorstwa specjalistów z różnych dziedzin i różnych kręgów, stanowi podstawę do przybliżenia najważniejszych przeobrażeń życia, rehabilitacji i edukacji grupy, która, chociaż liczna, nadal musi borykać się z dyskryminacją praw i marginalizacją jej problemów. Przedstawione w pracy zbiorowej artykuły, poza wyznaczeniem teoretycznych ram, stanowią propozycję kierunków dla praktycznych działań, które mogą stać się krokiem na drodze do społeczeństwa równych szans.

  W celu uporządkowania zróżnicowanych pod wieloma względami przemyśleń wprowadzono podział na trzy części. Pozwalają one na przybliżenie poszczególnych wątków na merytorycznie pokrewnych płaszczyznach dnia dzisiejszego, tendencji i kierunków zmian, wczesnego wsparcia dziecka niepełnosprawnego, jego rodziny i szkoły oraz nowoczesnych technologii w służbie wyrównywania szans osób niepełnosprawnych.

  Tematyka bloku poświęconego wsparciu dziecka niepełnosprawnego, jego rodziny i szkoły, obok zdefiniowania możliwości i oczekiwań związanych z wczesną interwencją, koncentruje się na rzadko poruszanych w literaturze kwestiach: konieczności opracowywania programów wspierających dzieci z zachowaniami ryzykownymi, możliwości wspierania dydaktyki wczesnoszkolnej klas integracyjnych przez logopedów, potrzeby wychowania ekonomicznego dzieci z niepełnosprawnością intelektualną, prawa dziecka głuchego do wychowania dwujęzycznego czy wreszcie sposobów dostosowania origami do potrzeb i możliwości osób niepełnosprawnych wzrokowo. Wymienione wątki są bez wątpienia głosem w toczącej się dyskusji na temat depatologizacji niepełnosprawności. Z powodzeniem mogą być też źródłem motywacji do optymalizacji działań, których celem przewodnim będzie wczesne wyrównywanie szans. Z tego też względu zamieszczono w tej części teksty, które chociaż odbiegają formą opisu od pozostałych, to pokazują, że warto podejmować starania zmieniające sztywność opartego na stereotypach myślenia w działania adaptujące otaczającą nas rzeczywistość do potrzeb osób niepełnosprawnych.

  Prezentacją możliwości, jakie niesie ze sobą wykorzystanie nowoczesnych technologii w służbie wyrównywania szans osób niepełnosprawnych jest zbiór kolejnych dziewięciu artykułów. Służą one z jednej strony przybliżeniu przykładów zastosowania nowych technologii w diagnozie, terapii, rehabilitacji i edukacji osób niepełnosprawnych. Z drugiej zaś stają się praktyczną wskazówką dla osób chcących zgłębić możliwości komunikacji wspartej nowymi technologiami, poszukujących zestawienia alternatywnych materiałów czytelniczych niezbędnych w udostępnianiu informacji niepełnosprawnym użytkownikom, pragnących poznać zasady kreowania pozytywnego wizerunku osób niepełnosprawnych w mediach, zainteresowanych opinią młodzieży na temat szkoły, nowych technologii i ich wpływu na wizję przyszłej rodziny. Całość zamyka prezentacja ogólnopolskiego programu edukacyjnego przybliżającego młodzieży pełnosprawnej świat osób niepełnosprawnych.

  Wielość poruszanych zagadnień sprawia, że książka może służyć za wprowadzenie w najnowsze zagadnienia związane z uspołecznianiem oraz usamodzielnianiem osób niepełnosprawnych. Stanowi przy tym zwartą całość. która, chociaż nie pretenduje do roli wyczerpującej zagadnienie, z pewnością może skłonić do refleksji i poszukiwania nowych rozwiązań na rzecz włączania osób niepełnosprawnych w nurt życia społecznego. Autorzy tekstów nie zapomnieli bowiem wskazać, obok aktualnie występujących tendencji, szeregu dotąd pomijanych obszarów, jak i tych, do których warto powrócić po latach, co z pewnością może stać się źródłem inspiracji do planowania szerszych dociekań nad społeczeństwem równych szans.

Danuta Gorajewska

Książka znajduje się w naszej wypożyczalni dzięki uprzejmości Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji.